Manastira Meryema Seydnayayê

Li gorî kevneşopiyê, Justinianê I, dema ku li nêzîkî Seydnayayê nêçîr dikir, li pey xezalekê ket heta serê çiyayekî ku Meryema Keçik lê xuya bû û jê re got ku dêrekê ava bike; Wîkîpediyayên Almanî û Erebî behsa du dîtinan dikin ku cih û sêwiranê diyar kirin. Justinian manastir di Cejna Jidayikbûna Meryema Keçik de diyarî kir. Wîkîpediyaya Erebî lê zêde dike ku jiyana rahibtiyê li wir ji sedsala 5an ve ye. Çavkanî dûrahiya ji Şamê wek 40 km (Îngilîzî) an 30 km (Erebî) didin.

Di serdema navîn de Seydnaya armanceke populer bû, ku di vegotinên ziyaretvanên latînî de, di nav de Liber peregrinationis a Thietmar û Itinerarium a Burchardê Strasbourgê, cih digirt. Ev îkonê wek ku ji stûyê ber bi jêr ve "bûye goşt" û rûnê pîroz derdixe şirove dikin, taybetmendiyek ku di çavkaniyên bi zimanê erebî de tune ye. Erdhejekê di sala 1759an de beşek ji manastirê zirar da, û dibe ku serhildêrên Dûrzî di sala 1860î de zirar dabin wê. Heta 1883an tenê apsîda dêra serdema navîn mabû; ew di nav dêra nûjen de hatiye tevlîkirin. Odeyeke alî bi perçeyekî wêneyê bi sedsala 12an an 13an hatiye tarîxkirin.[1][2][3]

Şapela sereke gelek îkon û îkonostaseke darîn li ber gorîgehê dihewîne. Ziyaretgeha ziyaretê, ku ji şapelê cuda ye, îkona Meryemê ya bi navê Şaxûra ("Ya Navdar") dihewîne, ku li pişt niçeyeke xemilandî bi deriyên zîvîn veşartî tê parastin û îkonên paştir li herdu aliyên wê ne. Xaçên zîvîn û nezrên din ên ku ziyaretvanan hiştine li ser dîwaran daleqandî ne. Wîkîpediyaya Erebî behsa pirtûkxaneyeke bi sedan pirtûk û destnivîsan dike.[1][2][3]

Manastir ji aliyê rahîbeyan ve tê birêvebirin; Wîkîpediyaya Erebî behsa nêzîkî sed kesan dike. Her 8ê Îlonê ziyaretvan ji bo cejna Xatûna Me ya Seydnayayê tên – li gorî Wîkîpediyayên Almanî û Erebî xiristiyan û misilman, li gorî ya Îngilîzî ziyaretvanên xiristiyan.[1][2][3]

Her sê çavkanî dibêjin ku manastir di dema şerê navxweyî yê Sûriyeyê de zirar dît; Wîkîpediyaya Almanî zirarê giran bi nav dike. Yek ji wan sal an hûrgiliyan nade.[1][2][3]