Mizgefta Seyîde Ruqiye

Li gorî kevneşopiya şîeyan, Ruqiye keça herî biçûk a Huseyn bû, li gorî Wîkîpediyaya Erebî ji jina wî Umm Îshaq. Wê di sala 680an de şahidiya Şerê Kerbelayê kir û paşê bi jin û zarokên dîl re bo Yezîd li Şamê hat birin, ku li wir ew di kavilekê de li nêzîkî qesra wî hatin bicihkirin. Dema ku zarok bi şev şiyar bû û ji bo bavê xwe digiriya, Yezîd serê wî da anîn ba wê; ew piştî demeke kurt mir, li gorî gotara Erebî di 7ê Sefera 61 K de, di temenê sê-çar saliyê de, û li heman cihî hat veşartin. Wîkîpediyaya Îngilîzî kevneşopiyekê vedibêje ku laşê wê paşê, piştî ku gora wê ket bin avê, bo cihê niha hat veguhestin.

Wîkîpediyaya Erebî avahiya yekem a li ser gorê dide pal sultanekî Eyûbî di sala 526 K de, û paşê qubeyeke biçûk di sala 768 K de. Nûkirin ji bo 1280 K (li cihekî din ê heman gotarê 1125 K) û 1323 K tên tomarkirin, ya duyem ji aliyê Elî Esxer Xan, serwezîrê Îranê ve. Ji 1399 K (1980) ve ziyaretgeh, ku heta wê demê ji 60 metre çargoşe ne mezintir bû, di çend salan de bo kompleksekê nêzîkî 4,000 metre çargoşe hat firehkirin; Wîkîpediyaya Îngilîzî avakirina mizgeftê li dora tirbê bi sala 1985an tarîx dike.[1][2]

Avahiya nû şêwazeke bi bandora farisî bi sîmetriyeke berbiçav, karên berfireh ên neynik û zêr û kaşîkariyê dişopîne, lê hêmanên mîmariya îslamî wek hewş, kemergeh û xemlê diparêze. Ew gor û qubeya kevn dorpêç dike, bi cihekî nimêjê, dorgereke û hewşeke nêzîkî 600 metre çargoşe li tenişt. Qubeyeke perçekirî li ser tirbê bilind dibe. Kenotaf bi perdeyeke nû ya ziyaretgehê (zarih) dorpêçkirî ye, ku li gorî gotara Erebî ji aliyê çil hosteyan ve hatiye çêkirin û hedîs û ayet lê hatine nivîsandin. Helbestên zêrkirî, di nav de yek ji Mustefa Cemaledîn, li dora gorê dirêj dibin.[1][2]

Kompleks wek cihê nimêjê û berî her tiştî wek cihê ziyareta şîeyan kar dike, ku li gorî Wîkîpediyaya Îngilîzî bi deh hezaran kes serdana wê dikin. Bîranîn bi taybetî di Muherem û Seferê de tên lidarxistin, û çîroka Ruqiyeyê her sal di Aşûrayê de tê bibîranîn. Ji bo misilmanên şîe ew sembola êşa malbata Pêxember piştî Kerbelayê ye. Wîkîpediyaya Erebî ziyaretvanên ji Îran, Iraq, welatên Kendavê, Libnan û Pakistanê, herwiha şandeyên biyanî yên ku ji bo dîtina mîmarî û mîrata wê ya îslamî tên, bi nav dike.[1][2]

Li gorî Wîkîpediyaya Erebî, ziyaretgeh nêzîkî 100 metre li pişt Mizgefta Emewiyan e, nêzîkî ziyaretgeha serê Huseyn û li tenişta Bab el-Feradîs li Sûka el-Emare; gotara Îngilîzî herwiha nêzîkbûna wê ya bi Sûka el-Hemîdiyeyê re destnîşan dike.[1][2]

Di çavkaniyên hatine bikaranîn de agahiyên tarîxkirî li ser zirar an nûkirinê piştî firehkirina salên 1980î tune ne. Wîkîpediyaya Îngilîzî, bê tarîx, behsa karên avakirinê yên bi şer ve girêdayî dike.[1][2]