
Wêne: No machine-readable author provided. Disdero assumed (based on copyright claims). · CC BY 2.5 · Wikimedia Commons · Hatiye tomarkirin 2005
Qelata Selahedîn
Navê herêmî: قلعة صلاح الدين الأيوبي
Qelata Selahedîn, ku wek Kela Selahedîn, Sahyûn an Saône jî tê naskirin, li quntarên rojavayî yên çiyayên peravê, nêzîkî 30 kîlometre li rojhilatê Lazqiyeyê û nêzîkî el-Heffeyê ye. Ew li ser zinarekî di navbera du newalên kûr de hatiye avakirin û qonaxên avakirinê yên bîzansî, frankî û eyûbî–memlûkî li hev tîne. Ji sala 2006an ve ligel Krak des Chevaliers Cihê Mîrata Cîhanî ye, û ji sala 2013an ve ev milk di Lîsteya Mîrata Cîhanî ya di Xeterê de ye.
Dîrok
Cih herî kêm ji nîvê sedsala 10an ve qelekirî ye; xwediyê wê yê yekem ê naskirî, li gorî Wîkîpediyaya Îngilîzî, girêdayiyekî mîrê Hemdanî Seyfuddewle bû. Di sala 975an de împaratorê Bîzansî Yûhennayê I Tzimiskes ew girt, û Bîzansiyan bergirî fireh kirin. Nêzîkî 1108an ew derbasî Mîrnişîniya Xaçperest a Entakyayê bû; Wîkîpediyaya Almanî Tancred bi nav dike. Robert (di Wîkîpediyaya Îngilîzî de “Kotî” tê gotin) herî kêm ji 1119an ve ew girt; Wîkîpediyaya Almanî dibêje ku ew di heman salê de hat girtin û îdamkirin, û kurê wî William keleh bi pîvaneke mezin ava kir. Bi awayekî neasayî, ew qet nehat spartin ordeke leşkerî.
Di Tîrmeha 1188an de Selahedîn û kurê wî ez-Zahir Xazî keleh dorpêç kirin; tarîxên roj bi roj ji hev cuda ne (Wîkîpediyaya Îngilîzî: gihîştin 27ê Tîrmehê, êrîş 29ê Tîrmehê; Wîkîpediyaya Almanî: gihîştin 24ê Tîrmehê, şikandin 26ê Tîrmehê). Piştî du-sê rojên topbaranê êrîşker ketin hundir û garnîzon bi dayîna fîdyeyê teslîm bû. Selahedîn keleh da mîr Nasiredîn Mankawar, ku mîratgirên wî ew heta 1272an girtin, dema ku derbasî destê Sultan Baybars bû. Mîrê dijber Sunqur el-Eşqer ew di salên 1280an de (Wîkîpediyaya Almanî: 1280) kir navenda mîrnişîneke nîv-serbixwe heta ku wî ew di sala 1287an de radestî Sultan Qelawûn kir. Ew di dema Memlûkan de herî kêm heta dawiya sedsala 14an girîng ma lê paşê hat terikandin.[1][2][3]
Mîmarî
Keleh pişteke bi dirêjahiya nêzîkî 700 metreyan (Wîkîpediyaya Erebî: 740 m) digire, ku bi eslê xwe li rojhilat bi deşteke bilind ve girêdayî bû. Li wir xendeqeke 28 metre kûr di zinar de hat kolandin, û derziyeke zinarî ji bo hilgirtina pirê hat hiştin; Wîkîpediyaya Îngilîzî dirêjahî û firehiya wê wek 156 m û 14–20 m, Wîkîpediyaya Almanî wek 130 m û 20 m dide. Bircekê sereke bi dîwarên nêzîkî 5 metre stûr, ku beşek jê ji blokên rûstîk ên heta çar metre dirêj hatiye avakirin, li ser xendeqê dinêre.
Di navendê de keleha bîzansî ye; herwiha sarinc, dêreke Xaçperestan li tenişta yek ji du şapelên bîzansî, mizgefteke ji serdema Qelawûn û qesreke Eyûbî bi hemam, hewş û eywanan hene. Li gorî UNESCOyê, deriyê sereke yê qesrê di sala 1936an de ji nû ve hat avakirin; îro giranî li ser xurtkirin û parastinê ye.[1][2][3][4]
Bikaranîn û girîngiya dîrokî
Kelehê rêya ji Lazqiyê ber bi newala Asî û ji wir ber bi Heleb û Entakyayê ve diparast. UNESCO destnîşan dike ku, her çend beşek jê kavil be jî, ew taybetmendiyên ji destpêkên xwe yên bîzansî yên sedsala 10an, veguherînên Frenkî û bergiriyên Eyûbî diparêze, û danûstendina teknolojiya bergiriyê li Rojhilata Nêzîk belge dike. Di destpêka sedsala 20an de T. E. Lawrence jê re got “di kelehavakirinê de tişta herî ecêb a ku min qet dîtiye.”[1][2][4]
Kronolojî
- 975
Ji aliyê Împarator Yûhennayê I Tzimiskes ve hat girtin.[1][2][3]
- nêzîkî 1108
- Tîrmeh 1188
Piştî dorpêçeke kurt ji aliyê Selahedîn ve hat girtin.[1][2][3]
- 1272
- 1287
- 2006
Ligel Kela Hisnê wek Cihê Mîrata Cîhanî hat tomarkirin.[1][4]
- 2013
Ket Lîsteya Mîrata Cîhanî ya di Xeterê de.[4]
- Sibat 2023
Bircekê qelekirî di erdhejê de tê wêrankirin.[1]
Galerî
Belgekirina 3D

Tenê piştî ku tu bitikînî ji Sketchfabê tê barkirin. Paşê dane ji Sketchfabê re tên şandin.
Lîstikvana 3D li vir nehat barkirin.
Modela 3D li ser Sketchfabê bibîneTê barkirin …
Qelata Selahedîn
3D: Iconem · Hatiye kişandin 2016 · Lîsans: CC BY-NC 4.0 · Li ser Sketchfabê veke
Ji bo zivirandinê bikişîne, ji bo nêzîkkirinê bigerîne an bi du tiliyan bişidîne; ekrana tijî di lîstikvanê de ye.
Rewşa belgekirî
Hinekî zirardîtî · li gorî 2023
Li gorî Wîkîpediyaya Îngilîzî, keleh heta sala 2016an bê zirareke girîng ji şerê navxweyî derbas bûbû. Di erdheja Sibata 2023an de yek ji bircên wê yên qelekirî hat wêrankirin. Milkê Mîrata Cîhanî ji sala 2013an ve di lîsteya xeterê de ye.[1][4]
Serdan
Çawa bigihîjî vir
Xizmetên belgekirî yên siwarbûn, mayîn û veguhestinê li Lazeqiye:
Xizmetên bijîşkî yên nêzîk
Dûrahiya rasterast ji vî cihî. Dane: OpenStreetMap, heta 2026-10-30. Rewşa xebatê nehatiye piştrastkirin – berî çûyînê telefon bike.
Çavkanî (23)
- Wikipedia (en): Sahyun Castle rev. 1365036534 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Qalʿat Salah ed-Din rev. 259652904 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): قلعة صلاح الدين الأيوبي (سوريا) rev. 69858899 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre: Crac des Chevaliers and Qal'at Salah El-Din · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (el) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (hi) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ja) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ko) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (nl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pl) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (pt) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (sv) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ur) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (zh) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Relation über Wikidata P361 Q15604681 und P757 1229-002; Label nach UNESCO-Eintrag 1229. Konflikte: Belagerungsdaten 1188 (en: 27./29. Juli; de: 24.–26. Juli; ar: 26.–29. Juli); Graben 156 m × 14–20 m (en) vs. 130 m × 20 m (de), Tiefe übereinstimmend 28 m; Gratlänge 700 m (en) vs. 740 m (ar); Entfernung zu Latakia 30 km östlich (en-Einleitung, de) vs. ca. 25 km nordöstlich (en-Text); Sunqur al-Aschqar ab 1280 (de) vs. „in den 1280ern“ (en); Restaurierung des Palasttors 1936 (UNESCO) vs. 1937 (ar). en-Angabe „Donjon ca. 24 m²“ offensichtlich fehlerhaft, nicht übernommen. ar-Herleitung des Namens von Arwad/„Sifon“ nicht übernommen. UNESCO-Zustandsberichte (SOC) nicht im Paket.